Cukrzyca a zdrowie jamy ustnej – jak wpływa na zęby i dziąsła?
Cukrzyca to jedna z najczęstszych chorób przewlekłych na świecie. Średnio jedna na dziewięć osób w grupie wiekowej 20–79 lat ma zdiagnozowaną cukrzycę. W Polsce dotyczy ona ponad trzech milionów dorosłych osób. Z uwagi na powszechność występowania tego schorzenia warto wspomnieć również o jego wpływie na organizm, w tym na zdrowie jamy ustnej.
Jak cukrzyca wpływa na zdrowie jamy ustnej?
Przewlekle podwyższone stężenie glukozy we krwi może wpływać na układ odpornościowy, stan naczyń krwionośnych i procesy zachodzące w tkankach. Organizm może gorzej radzić sobie ze stanem zapalnym i infekcjami. U części osób chorujących na cukrzycę występuje również zmniejszone wydzielanie śliny lub suchość jamy ustnej. Zbyt mała ilość śliny może natomiast zwiększać podatność na wystąpienie problemów stomatologicznych.
Cukrzyca a choroby dziąseł i przyzębia
Osoby chorujące na cukrzycę są szczególnie narażone na choroby przyzębia (https://www.neodentica.pl/zakres-uslug/periodontologia/). Zależność między cukrzycą a tymi schorzeniami jest jedną z najlepiej udokumentowanych zależności tego typu. Należy również wspomnieć, iż relacja ta jest dwukierunkowa. Co to oznacza? Cukrzyca może zwiększać ryzyko chorób przyzębia, a przewlekły stan zapalny związany z ich występowaniem może utrudniać kontrolę poziomu glukozy we krwi. Zauważa się zależność między cukrzycą a zapaleniem przyzębia, które nieleczone może prowadzić nawet do utraty zębów. Choroby przyzębia u diabetyków mogą występować częściej oraz mieć cięższy przebieg niż u osób zdrowych. Ich nasilenie może wiązać się również z wyższymi wartościami HbA1c. Dodatkowo nieprawidłowa kontrola glikemii może również sprzyjać występowaniu innych problemów stomatologicznych, w tym suchości jamy ustnej oraz infekcji. W przypadku osób cierpiących na cukrzycę regularne wizyty kontrolne stomatologiczne zyskują zatem jeszcze większe znaczenie.
Cukrzyca a ryzyko próchnicy
Odpowiedź na pytanie, czy cukrzyca zwiększa ryzyko próchnicy, nie jest już tak oczywista jak w przypadku chorób przyzębia. Badania wskazują na związek cukrzycy z niektórymi problemami związanymi z tkankami twardymi zębów, jednak wyniki nie są jednoznaczne. Część badań wykazuje związek cukrzycy z próchnicą, a w części nie wykazano istotnej różnicy. Jeśli jednak choremu towarzyszy suchość jamy ustnej, skarży się na zmniejszoną ilość śliny, to są to warunki, które sprzyjają rozwojowi próchnicy. Należy zatem nie lekceważyć profilaktyki oraz dbać o codzienną higienę jamy ustnej.
Cukrzyca może również zwiększać podatność na kandydozę, między innymi poprzez suchość jamy ustnej.
Cukrzyca a gojenie ran po zabiegach stomatologicznych
Osoby z wysokimi wartościami HbA1c mogą mieć większy problem z prawidłowym gojeniem tkanek. Warto zatem poinformować lekarza o swojej chorobie, ogólnym stanie zdrowia oraz stopniu kontroli cukrzycy. Informacje te mają znaczenie nie tylko w kontekście gojenia. U osób, które przyjmują insulinę lub leki przeciwcukrzycowe, podczas niektórych zabiegów, zwłaszcza tych wykonywanych na czczo, należy uwzględnić ryzyko hipoglikemii.
Cukrzyca nie jest jedynie chorobą związaną z poziomem cukru we krwi. Wpływa również na tkanki oraz funkcjonowanie organizmu, w tym jamy ustnej. Zdrowie jamy ustnej powinno być traktowane jako część holistycznej opieki nad diabetykiem, ze szczególnym uwzględnieniem dziąseł oraz przyzębia. Dodatkowo regularne kontrole stomatologiczne powinny być traktowane jako jeden z istotnych elementów dbania o zdrowie całego organizmu.
Jakie objawy w jamie ustnej mogą występować przy cukrzycy?
Jeśli zauważysz u siebie:
- krwawienie dziąseł,
- zaczerwienienie lub obrzęk dziąseł,
- cofanie się dziąseł,
- rozchwianie zębów,
- utrzymujący się nieprzyjemny zapach z ust, który nie wynika z nieprawidłowej higieny,
- nawracające infekcje jamy ustnej,
- przewlekłą suchość jamy ustnej,
- pieczenie języka,
- zmiany na błonie śluzowej,
- ból lub nadwrażliwość zębów,
- lub problemy z gojeniem się ran
nie zwlekaj, zgłoś się pilnie do stomatologa.
Nie warto odkładać wizyty do momentu wystąpienia silnego bólu. Warto zadbać o regularne kontrole, które pozwolą na wczesne wykrycie problemu oraz podjęcie szybkiego leczenia.
